Werknemersparticipatie – voor goede werknemers: wel goed regelen!

werknemersparticipatie

Werknemersparticipatie – goede werknemers binden aan de onderneming

Het idee achter werknemersparticipatie is: goede werknemers willen behouden voor de onderneming.

In tijden van toenemende krapte op de arbeidsmarkt kan werknemersparticipatie een verstandige afweging zijn. Als ondernemer doe je dat vanuit de gedachte dat het met de werknemer goed gaat. En goed blijft gaan. Helaas is de realiteit ook wel eens anders.

Recent heb ik enkele kwesties rondom werknemersparticipatie aan de hand gehad. De les daaruit is dit goed, bij aanvang van de participatie, te regelen. Immers zaken kunnen veranderen:

– de werknemer presteert niet meer zoals voorheen;
– de verhouding met de werknemer verslechtert substantieel;
– de werknemer vertrekt plotseling, maar blijft wel aan als aandeelhouder.

Ontstaat er dan een geschil over de werknemersparticipatie, dan kan het uiterste gevolg zijn dat je niet van de (ex)werknemer als aandeelhouder afraakt. Dat kan bijvoorbeeld bij beoogde verkoop van de onderneming (100% aandelen) voor complicaties en irritaties zorgen, ook bij de beoogd koper. Dat kan worden voorkomen.

Werknemersparticipatie – aanbiedingsregeling statuten

Neem in de statuten een aanbiedingsregeling op. Of een goedkeuringsregeling: de algemene vergadering van aandeelhouders moet voorafgaande goedkeuring voor overdracht van de aandelen verlenen.

Neem in de statuten een prijsbepalingsmechanisme op (indien partijen niet onderling de prijs van de aandelen hebben kunnen vaststellen). Via een beslissing van een waarderingsdeskundige. En een praktische geschillenregeling.

Wil de (ex)werknemer zijn aandelen aan een derde verkopen, dan moet hij of zij eerst zijn aandelen aan de andere aandeelhouder aanbieden. Of goedkeuring van de algemene vergadering van aandeelhouders verkrijgen.

Werknemersparticipatie – exit goed regelen

Zorg inzake de werknemersparticipatie voor een good – en badleaver afspraak. Bij voorkeur vast te leggen in een aandeelhoudersovereenkomst.

Indien de werknemer “goed” vertrekt, bijv. met wederzijds goedvinden of vanwege (ernstige) ziekte of (pensioen)leeftijd, dan kan hij – of zij de marktwaarde van de aandelen ontvangen.

Bij een “slecht” vertrek, bijvoorbeeld vanwege ontslag op grond van dringende redenen of door (voortijdige) opzegging van de arbeidsovereenkomst door de werknemer, kan de ex werknemer alleen een prijs voor zijn aandelen ontvangen met een “korting”. De prijs is dan bijv. maximaal 50% van de marktwaarde. Eventueel met een verplichting om de veroorzaakte schade aan de onderneming te vergoeden. Indien niet strijdig met het arbeidsrecht.

Zorg inzake de werknemersparticipatie tevens voor een heldere drag along bepaling: het recht van de andere aandeelhouder(s) om bij verkoop van alle aandelen of het grootste deel daarvan de werknemer/aandeelhouder te kunnen meetrekken, zodat 100% van de aandelen aan de koper kunnen worden verkocht.

Neem de drag along bepaling ook op in de statuten. Dit verstevigt de positie van de andere aandeelhouder(s)bij verkoop van alle aandelen of een deel daarvan.

Werknemersparticipatie – optie toekennen?

Regelmatig zie je dat aan de werknemer een optie is verstrekt op het verkrijgen van (extra) aandelen. Denk daar goed over na.

Regel inzake de werknemersparticipatie ook dat een werknemer geen recht heeft om (extra) aandelen te verwerven in situaties van niet (voldoende) presteren, voortijdig vertrek etc. Anders kan in dergelijke situaties niettemin door de betreffende “bad leaver” werknemer een pakket van (extra) aandelen worden opgeëist, al was het maar om zich als (ex) werknemer een positie in onderhandelingen met de (ex) werkgever te verwerven.

Kom je als meerderheidsaandeelhouder uiteindelijk niet in der minne uit deze onderhandelingen of wil of kan je als meerderheidsaandeelhouder/DGA de bepaalde prijs voor deze aandelen niet betalen, dan blijf je met deze aandeelhouder “zitten”. Dat kan (tenminste) ongewenst zijn.

Werknemersparticipatie – beperk de rechten van de werknemer/aandeelhouder

Vanuit de meerderheidsaandeelhouder/DGA is het belangrijk om de rechten van de participerende werknemer bij werknemersparticipatie zoveel mogelijk te beperken. De participerende werknemer heeft in voorkomend geval recht op een winstdeel en waardegroei van zijn of haar aandelen. Daarbij moet het dan blijven. Althans doorgaans volgens de meerderheidsaandeelhouder/DGA.

De juridisch beste oplossing bij werknemersparticipatie is in beginsel certificering van de aandelen. Bedenk wel dat daarvoor het nodige (notarieel) moet worden opgetuigd. Er dient een stichting administratiekantoor (STAK) te worden opgericht, die certificaten van aandelen uitgeeft. De STAK houdt dan de aandelen in de vennootschap en wordt bestuurd door de meerderheidsaandeelhouders/DGA’s.

Zorg ervoor dat in de akte van oprichting/statuten van de STAK alle (mogelijke) doorslaggevende zeggenschap bij de oprichters/bestuurders van de STAK (= meerderheidsaandeelhouders/DGA’s) ligt.

Er dient een akte vaststelling administratievoorwaarden (certificaten) te komen. Regel daarin o.a. algemene/bijzondere aanbiedingsverplichtingen voor de certificaathouders, een bad leaver bepaling, een blokkeringsregeling (goedkeuring bestuur STAK nodig bij overdracht certificaten) en een drag along bepaling.

En probeer bij werknemersparticipatie zoveel mogelijke bevoegdheden en rechten bij het bestuur van de STAK neer te leggen. De werknemer heeft dan geen stem-en vergaderrecht op de aandelen. Wel aldus in voorkomend geval recht op een winstdeel.

Werknemersparticipatie – alternatief voor STAK

Alternatief bij werknemersparticipatie is het uitgeven van stemrechtloze aandelen aan de werknemer. Nadeel daarvan kan zijn dat de werknemer wel vergaderrecht heeft. Dat is het recht om de algemene vergadering van aandeelhouders bij te wonen en het woord te voeren. Voor een besluit buiten vergadering hebben de stemgerechtigde aandeelhouders de instemming nodig van de houders van stemrechtloze aandelen. De houders van stemrechtloze aandelen die ten minste een honderdste gedeelte van het geplaatste kapitaal vertegenwoordigen kunnen ook om bijeenroeping van de algemene vergadering van aandeelhouders verzoeken en hebben het recht om onderwerpen te agenderen.

De meerderheidsaandeelhouder/DGA zal dit alles veelal niet zal willen, daar waar het bijv. gaat om vertrouwelijke zaken aangaande de onderneming of onderwerpen waarmee de werknemer normaliter “niets heeft te maken”. Vanuit het perspectief van de meerderheidsaandeelhouder/DGA bezien dan.

Werknemersparticipatie – overig

Win voorafgaand aan werknemersparticipatie fiscaal advies in en zorg tevens voor een arbeidsrechtelijke toetsing van de te maken afspraken. Want de participerend aandeelhouder is ook werknemer, waarvoor het arbeidsrecht geldt.

Werknemersparticipatie – vanuit de werknemer bezien

Ben je werknemer en kun je participeren, dan is mijns inziens belangrijk dat je probeert vast te stellen wat het motief van de werkgever is om je te laten participeren. Het kan zijn dat de onderneming geld nodig heeft en overvraagt, waar het gaat om de voor de aandelen te betalen prijs.

Zorg in beginsel bij werknemersparticipatie voor een waardering inzake de te verwerven aandelen. Een waardering door een waarderingsdeskundige/corporate finance adviseur. Zeker bij hogere prijzen. Is die hoge prijs gerechtvaardigd?

Ga bij werknemersparticipatie niet over 1 nacht ijs en maak goede afspraken die je positie als werknemer/aandeelhouder zoveel mogelijk beschermen.

Zie ook mijn eerdere artikelen over participatie (belang nemen in een bedrijf) in het blog op deze website:

Heeft u verder vragen over dit onderwerp werknemersparticipatie, dan ben ik u graag van dienst.

Berkel-Enschot, 4 februari 2019
Auteur van dit artikel ©:
mr. Enno Schets
Advocaat
Schets Advocatuur
013-5331752
06-57644156
www.schetsadvocatuur.nl

  • Deel dit bericht:
  • LinkedIn
  • Facebook
  • Twitter
  • Mail

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.